Słuchawki otwarte i zamknięte: przesłuch, izolacja, miks

Mikrofon metr od słuchawek

Skutek dla nagrania

Przy nagrywaniu wokalu albo instrumentu akustycznego słuchawki są kilkanaście centymetrów od mikrofonu. Otwarte słuchawki grają wtedy nie tylko do ucha, ale i do pokoju, a mikrofon zbiera ten dźwięk razem z głosem. Na śladzie zostaje cichy podkład, metronom albo własny głos z opóźnieniem. W gęstym miksie bywa to niesłyszalne, ale przy balladzie, akustycznej gitarze albo czytaniu tekstu przesłuch wychodzi w każdej pauzie.

Sprzęt, który to łagodzi

Słuchawki zamknięte na czas nagrania. beyerdynamic DT-770 Pro 80 Ohm, Audio-Technica ATH-M50X i AKG K-271 MKII to konstrukcje zamknięte, a K-271 MKII ma w pałąku wyłącznik, który wycisza słuchawki po zdjęciu ich z głowy. Gdy wokalista zdejmie je między ujęciami i położy obok mikrofonu, podkład przestaje grać, zamiast sączyć się do nagrania.

Długi miks i przestrzeń w stereo

Skutek dla nagrania

Przy miksie liczy się, gdzie w panoramie stoją instrumenty, ile w nagraniu jest pogłosu i jak brzmi bas w odniesieniu do reszty. W słuchawkach zamkniętych dźwięk wydaje się zamknięty w głowie, a ciśnienie w szczelnej muszli po godzinie zaczyna męczyć. Otwarte konstrukcje grają swobodniej, bardziej jak para głośników ustawiona blisko, i łatwiej przy nich ocenić głębię oraz pogłos.

Sprzęt, który to łagodzi

Słuchawki otwarte, gdy w pokoju jest cicho i nikt nie nagrywa. AKG K-702 i AKG K-712 Pro mają po 62 Ω i odłączany kabel, przy czym K-712 Pro dostaje w zestawie kabel prosty 3 m i spiralny 1,2 m. Sennheiser HD 600 i Sennheiser HD 650 to otwarte konstrukcje o impedancji 300 Ω. AKG K-612 Pro jest otwarty, ma 120 Ω i waży 260 g bez kabla.

Domownik w tym samym pokoju

Skutek dla nagrania

W pokoju dzielonym słuchawki otwarte są słyszalne dla drugiej osoby niemal jak cichy głośnik. Przy czytaniu, nauce albo zasypianiu taki dźwięk przeszkadza bardziej niż głośniejszy, ale stały hałas. Działa to też w drugą stronę: rozmowa, telewizor czy zmywarka wchodzą do otwartych słuchawek bez przeszkód i zasłaniają szczegóły miksu.

Sprzęt, który to łagodzi

Konstrukcja zamknięta, gdy w pokoju ktoś jest. beyerdynamic DT 700 PRO X to słuchawki zamknięte o impedancji 48 Ω, z welurowymi nausznikami i pałąkiem z pianką z pamięcią kształtu. beyerdynamic DT-150 są zamknięte, mają 250 Ω i odłączany kabel. Otwarte można zostawić na godziny, kiedy w mieszkaniu nikogo nie ma. Przy takim podziale dobrze jest trzymać obie pary w zasięgu ręki, bo zmiana planu dnia w mieszkaniu jest częsta: domownik wraca wcześniej, ktoś kładzie się spać, a praca przechodzi z jednych słuchawek na drugie bez przerywania sesji.

Kompromis: słuchawki półotwarte

Skutek dla nagrania

Przy jednej parze słuchawek na wszystko trzeba wybrać, czego ma być mniej: przesłuchu przy nagraniu czy zmęczenia przy miksie. Zamknięte ograniczają przesłuch, ale przy długiej sesji męczą. Otwarte dobrze sprawdzają się przy miksie, ale przy nagraniu cichego głosu ich wyciek słychać na śladzie. Wybór jednej skrajności sprawia, że druga połowa pracy idzie gorzej.

Sprzęt, który to łagodzi

Słuchawki półotwarte (Semi Open), które przepuszczają mniej niż otwarte i grają swobodniej niż zamknięte. AKG K-240 Studio mają 55 Ω i ważą 229 g bez kabla, AKG K-240 MKII dostają w zestawie kabel prosty 3 m i spiralny 5 m. Superlux HD-681 przy 32 Ω łatwo napędzić z laptopa, a Superlux HD-668 B mają odłączany kabel 1 m i 3 m. Przy nagraniu wokalu trzeba je trzymać ciszej niż zamknięte.

Bas, który zależy od dopasowania

Skutek dla nagrania

W słuchawkach zamkniętych ilość basu zależy od tego, jak szczelnie nausznik przylega do głowy. Okulary, włosy, kaptur albo lekko przekrzywiony pałąk tworzą szczelinę, przez którą ucieka dół pasma. Po poprawieniu słuchawek bas wraca. Przy miksie prowadzi to do decyzji opartych na przypadkowym ułożeniu: raz stopa wydaje się za cicha, raz za głośna, choć w nagraniu nic się nie zmieniło.

Sprzęt, który to łagodzi

Słuchawki otwarte są mniej wrażliwe na szczelność, bo ich konstrukcja i tak przepuszcza powietrze. beyerdynamic DT 900 PRO X mają welurowe nauszniki, wymienne nakładki na uszy i pałąk, co pozwala wymienić zużyte poduszki zamiast całych słuchawek. W zamkniętych pomaga stałe ułożenie i sprawdzanie przylegania przed każdą sesją, a przy okularach cienkie zauszniki.

Impedancja i wyjście, które ma je napędzić

Skutek dla nagrania

Wśród otwartych słuchawek studyjnych częste są wysokie impedancje. Słuchawki 300 Ω podłączone do laptopa albo do prostego interfejsu grają cicho, a podkręcone do końca brzmią płasko i bez kontroli w dole. Wtedy pojawia się pokusa, żeby uznać je za słabe, choć problem leży w wyjściu, nie w słuchawkach. W pokoju dzielonym, gdzie i tak gra się ciszej, różnica jest mniej odczuwalna, ale przy miksie w pustym mieszkaniu wychodzi od razu.

Sprzęt, który to łagodzi

Niska impedancja albo interfejs z mocnym wyjściem. Austrian Audio Hi-X65 to słuchawki otwarte o impedancji 25 Ω, składane, z odłączanymi kablami 3 m i 1,2 m. DT 900 PRO X mają 48 Ω. Z kolei RME Babyface Pro FS ma dwa wyjścia słuchawkowe, osobno dla słuchawek o wysokiej i niskiej impedancji, co pozwala podłączyć zarówno HD 650, jak i model 32 Ω.

Jedna rodzina w dwóch wersjach

Skutek dla nagrania

Przejście z zamkniętych słuchawek nagraniowych na otwarte miksowe oznacza zmianę charakteru dźwięku. Ucho przyzwyczaja się do konkretnej pary i przez pierwsze minuty po zmianie słyszy przede wszystkim różnicę, a nie sam materiał. Przy dwóch zupełnie różnych modelach ta adaptacja powtarza się za każdym razem, gdy praca przechodzi od nagrania do miksu.

Sprzęt, który to łagodzi

Para modeli z jednej serii. beyerdynamic DT 700 PRO X i DT 900 PRO X mają ten sam przetwornik STELLAR.45, tę samą impedancję 48 Ω i takie same wymienne nakładki na uszy, a różnią się konstrukcją: pierwsze są zamknięte, drugie otwarte. Podobnie AKG K-271 MKII (zamknięte) i K-240 MKII (półotwarte) mają po 55 Ω i takie same zestawy kabli, prosty 3 m i spiralny 5 m.

Kabel, który się zużywa

Skutek dla nagrania

Kabel to najczęściej psujący się element słuchawek studyjnych. Przy nagraniach jest szarpany, przydeptywany i zginany przy wtyczce. Gdy zaczyna trzeszczeć albo przerywać w jednej muszli, słuchawki bez wymiennego kabla trzeba oddać do naprawy albo wymienić w całości. W domowym studiu, gdzie para słuchawek bywa jedyna, to przerwa w pracy.

Sprzęt, który to łagodzi

Wymienny kabel. Mają go K-702, K-712 Pro, HD 600, HD 650, DT 900 PRO X, DT 700 PRO X i DT-150, a ATH-M50X dostają trzy kable w zestawie. W danych technicznych to pozycja Replaceable Cable. beyerdynamic DT-990 Pro 250 Ohm są otwarte i mają kabel spiralny 3 m, ale bez możliwości odłączenia, podobnie jak DT-770 Pro 80 Ohm.

Ciepło po dwóch godzinach

Skutek dla nagrania

Zamknięte słuchawki tworzą wokół ucha szczelną komorę. Po dłuższej pracy robi się w niej ciepło i wilgotno, a ucho zaczyna odczuwać ucisk. To jeden z powodów, dla których przy zamkniętych częściej robi się przerwy albo ściąga się jedną muszlę. W pokoju do nagrań, gdzie okno zostaje zamknięte na czas pracy, żeby nie wpuszczać ulicy, efekt jest jeszcze silniejszy.

Sprzęt, który to łagodzi

Otwarte słuchawki z welurowymi nausznikami, gdy praca trwa długo. DT 900 PRO X i K-702 to konstrukcje otwarte, przez które powietrze swobodnie przepływa. Zamknięte z welurem, jak DT 700 PRO X albo DT-770 Pro 80 Ohm, są cieplejsze, ale mniej niż modele ze skórą syntetyczną. AKG K-271 MKII dostają w zestawie dodatkową parę nauszników welurowych.

Jak to poukładać przy dwóch parach

Skutek dla nagrania

Najwięcej swobody daje posiadanie obu typów: zamkniętych do nagrań i przy domownikach, otwartych do miksu. Przy dwóch parach pojawia się jednak kwestia przełączania i poziomów. Jeżeli obie są podłączone do jednego wyjścia przez rozgałęźnik, grają naraz i z różną głośnością, a przekładanie wtyczki za każdym razem zużywa gniazdo.

Sprzęt, który to łagodzi

Interfejs z dwoma wyjściami słuchawkowymi i osobną regulacją. RME Babyface Pro FS ma dwa takie wyjścia, dopasowane do różnych impedancji. Zamknięte DT-770 Pro 80 Ohm przy jednym gnieździe i otwarte K-702 przy drugim można wtedy zostawić podłączone na stałe i zmieniać tylko to, co jest na głowie.