Pogłos w pokoju bez remontu: ustawienie mikrofonu i odsłuchu

Odległość ust od mikrofonu

Skutek dla nagrania

Mikrofon zbiera dwa dźwięki naraz: głos, który dociera wprost, i ten sam głos odbity od ścian, sufitu i podłogi. Im dalej od ust stoi mikrofon, tym słabszy jest głos bezpośredni w stosunku do odbić. Wokal nagrany z odległości ramienia w gołym pokoju brzmi daleko i głucho, a pogłosu nie da się potem zdjąć żadną wtyczką bez szkody dla barwy.

Sprzęt, który to łagodzi

Mikrofon, przy którym można mówić z bliska. Shure SM58 LC ma zintegrowany filtr pop w koszu i system tłumiący wstrząsy, więc znosi małą odległość od ust. Rode NT1-A Complete Vocal Recording to zestaw z uchwytem amortyzującym SM6 i zintegrowaną osłoną pop, a Rode NT1 5th Generation ma w komplecie uchwyt SM6 z filtrem pop. Osłona pozwala zbliżyć usta do kapsuły bez strzałów na spółgłoskach.

Kierunkowość mikrofonu

Skutek dla nagrania

Mikrofon kardioidalny zbiera najwięcej z przodu i najmniej z tyłu, ale z boków wciąż słyszy sporo pokoju. Mikrofony dookólne i ósemkowe zbierają jeszcze więcej odbić. W pogłosowym pomieszczeniu każdy kierunek, z którego mikrofon słyszy, wnosi do nagrania kolejną porcję odbitego dźwięku.

Sprzęt, który to łagodzi

Węższa charakterystyka. Shure Beta 58 A, Sennheiser E 945 i Sontronics Podcast Pro mają charakterystykę superkardioidalną, a Audio-Technica AT2040 i beyerdynamic M 88 hiperkardioidalną. Takie mikrofony słabiej zbierają z boków, ale mają niewielki płat czułości z tyłu, więc za mikrofonem także nie powinno być gołej ściany.

Próba pokoju przed pierwszym nagraniem

Skutek dla nagrania

Ten sam pokój brzmi różnie w różnych miejscach. Przy jednej ścianie głos dzwoni, dwa kroki dalej jest wyraźnie spokojniej, a przy szafie prawie sucho. Kto ustawia mikrofon tam, gdzie akurat jest wolne biurko, często trafia na najgorszy punkt pomieszczenia i obwinia potem mikrofon za brzmienie, które pochodzi z pokoju.

Sprzęt, który to łagodzi

Krótka próba bez zakupów. Klaśnięcie w dłonie w kilku miejscach pokoju od razu zdradza miejsca z dzwoniącym echem. Potem kilka nagrań próbnych po pół minuty w różnych punktach, z tą samą odległością od mikrofonu, i porównanie ich w słuchawkach zamkniętych. Rode NT1 5th Generation zapisuje dźwięk w formacie 32 Bit Floating Point przez USB-C, co zmniejsza ryzyko przesterowania przy takich próbach, gdy poziom nie jest jeszcze ustawiony.

Szafa z ubraniami jako kabina

Skutek dla nagrania

W wielu mieszkaniach najbardziej wytłumionym miejscem jest wnętrze szafy. Ubrania na wieszakach pochłaniają odbicia i rozbijają je na wiele drobnych, a odbite od nich dźwięki są dużo słabsze niż od gołej ściany. Problem w tym, że do środka szafy nie zmieści się człowiek ze statywem, a mówienie w głąb szafy ogranicza kontakt z tekstem i ekranem.

Sprzęt, który to łagodzi

Ustawienie odwrotne niż intuicyjne: osoba nagrywana stoi twarzą do otwartej szafy, a mikrofon jest między nią a ubraniami. Głos lecący do przodu trafia w miękkie rzeczy i wraca słabszy. Przy mikrofonie kierunkowym to, co jest za plecami nagrywanego, trafia prosto w przód mikrofonu, więc tam przydaje się kolejna miękka powierzchnia. Audio-Technica AT2020 o charakterystyce kardioidalnej można ustawić w ten sam sposób co mikrofon dynamiczny, pamiętając, że jako mikrofon pojemnościowy zbierze więcej pokoju.

Koce, kołdry i drzwi

Skutek dla nagrania

Ściana za plecami osoby nagrywanej odbija głos z powrotem w stronę mikrofonu, dokładnie w kierunku, w którym jest on najbardziej czuły. Mikrofon kierunkowy tłumi dźwięk z tyłu, ale ten odbity od ściany za nagrywanym przychodzi do niego od frontu. To dlatego ustawienie samego mikrofonu bywa za mało.

Sprzęt, który to łagodzi

Gruby koc albo kołdra rozwieszona na drzwiach, statywie lub dwóch krzesłach za plecami nagrywanego. Do pokoju z dużymi oknami nada się też zasłona. Mikrofon pojemnościowy o dużej czułości, taki jak AKG C214 z tłumikiem 20 dB i czułością 20 mV/Pa, zbiera dużo szczegółów i tym samym dużo pokoju, więc przy nim taka zasłona daje najwięcej. Po nagraniu koc wraca do szafy i pokój wygląda jak przedtem.

Regał z książkami i rzeczy na ścianach

Skutek dla nagrania

Gładka, pusta ściana odbija dźwięk jak lustro. Dwie równoległe gołe ściany odbijają go tam i z powrotem, a w nagraniu słychać metaliczne, dzwoniące echo przy każdej mocniejszej sylabie. Ten efekt jest najmocniejszy w pustych pokojach tuż po przeprowadzce, kiedy meble jeszcze nie stoją.

Sprzęt, który to łagodzi

Rzeczy, które rozpraszają dźwięk. Regał z książkami ustawionymi na różnej głębokości, szafka z pudełkami, rośliny, obrazy na płótnie. Nie pochłaniają one tyle co koc, ale rozbijają odbicia na wiele słabszych. Dywan pod stanowiskiem gasi odbicie od podłogi. Mikrofon dynamiczny o kardioidalnej charakterystyce, taki jak Sennheiser MD 421-II, stoi wtedy w miejscu, które samo z siebie mniej dzwoni.

Gdzie postawić mikrofon w pokoju

Skutek dla nagrania

Środek pokoju i rogi to miejsca, w których odbicia i niskie tony zbierają się najmocniej. W rogu bas się wzmacnia, a w samym środku pomieszczenia odbicia od dwóch przeciwległych ścian docierają do mikrofonu jednocześnie. Mikrofon tuż przy oknie zbiera odbicia od szyby i hałas z ulicy.

Sprzęt, który to łagodzi

Mikrofon ustawiony poza środkiem pokoju, z dala od rogów i okna, w strefie z największą liczbą miękkich rzeczy. Przy mikrofonie z przełączaną charakterystyką, takim jak AKG C414 XLII z dziewięcioma charakterystykami, w żywym pokoju lepiej wybrać kardioidę albo hiperkardioidę zamiast dookólnej lub ósemkowej. the t.bone RB 500 ma charakterystykę ósemkową, czyli słyszy tak samo z przodu i z tyłu, więc wymaga miękkiej powierzchni po obu stronach.

Niskie tony w małym pokoju

Skutek dla nagrania

Mały pokój najtrudniej radzi sobie z basem. Fale niskich tonów są dłuższe niż wymiary pomieszczenia i tworzą miejsca, w których bas narasta lub zanika. W nagraniu słychać buczenie, dudnienie przy niektórych dźwiękach i zamulony głos. Koce i książki nie pomagają przy niskich tonach, bo są na to za cienkie.

Sprzęt, który to łagodzi

Filtr niskich tonów w samym mikrofonie. AKG C414 XLII ma trzy przełączalne filtry niskich tonów (40, 80 i 160 Hz) i trzy poziomy tłumienia wstępnego. Sennheiser MD 421-II ma 5-stopniowy przełącznik basów, a Rode NT1 5th Generation zintegrowany procesor DSP z filtrem górnoprzepustowym, bramką szumów i kompresorem. Odcięcie tego, czego głos nie potrzebuje, zmniejsza dudnienie pokoju w nagraniu.

Monitory w pogłosowym pokoju

Skutek dla nagrania

Pogłos przeszkadza nie tylko przy nagraniu, ale też przy odsłuchu. Monitory grające w gołym pokoju dodają do muzyki odbicia od ścian, a basy wzmacniają się w rogach. Miks zrobiony w takich warunkach wydaje się pełny przy biurku, a na innym sprzęcie okazuje się chudy albo przeładowany basem.

Sprzęt, który to łagodzi

Monitory bliskiego pola z korekcją ustawienia. IK Multimedia iLoud Micro Monitor ma ustawienie Desktop (-8 dB przy 300 Hz) dla monitorów stojących na blacie i filtr Low Shelf. KRK Rokit RP5 G5 ma 25 ustawień korektora i aplikację z funkcjami korekcji akustyki pomieszczenia. Presonus Eris 3.5 2nd Gen ma regulację niskich i wysokich tonów od -6 do +6 dB.

Odległość monitorów od ściany

Skutek dla nagrania

Monitor dosunięty do ściany albo wciśnięty w regał zyskuje basu, którego w nagraniu wcale nie ma. Dotyczy to szczególnie monitorów z otworem bass reflex z tyłu obudowy. Głośniki postawione bezpośrednio na blacie przenoszą też drgania na biurko, a odbicie od blatu dodaje własne zafarbowanie.

Sprzęt, który to łagodzi

Ustawienie z odstępem od ściany i odsprzęgnięcie od blatu. ADAM Audio T5V ma otwór bass reflex z tyłu kolumny i potrzebuje miejsca za sobą. Genelec 8010 AP ma 195 na 121 na 116 mm razem z podstawką Iso-Pod, która oddziela obudowę od blatu. Monitory i głowa słuchającego tworzą najlepiej trójkąt o równych bokach.

Słuchawki do oceny pogłosu

Skutek dla nagrania

W pogłosowym pokoju trudno ocenić nagranie na monitorach, bo pokój dodaje własne odbicia do tych, które są już w nagraniu. Pogłos wydaje się wtedy naturalny, a wychodzi dopiero na innym sprzęcie. Przy nagrywaniu z podkładem w słuchawkach otwartych podkład wycieka do mikrofonu i dodaje kolejne odbicia.

Sprzęt, który to łagodzi

Słuchawki zamknięte do kontroli nagrania. AKG K-371 to zamknięte słuchawki wokółuszne z wysokim tłumieniem dźwięków z zewnątrz, beyerdynamic DT-770 Pro 250 Ohm zamknięte z kablem spiralnym 3 m, a Sony MDR-7506 zamknięte z kablem 1,2 m. W słuchawkach pogłos zapisany w nagraniu słychać wyraźnie, więc łatwo sprawdzić, czy koc za plecami coś zmienił.