Monitory studyjne w małym pokoju: średnica głośnika, odległość, regulacje

Za duży głośnik do za małego pokoju

Skutek dla nagrania

Każdy pokój ma swoje częstotliwości, przy których bas wzmacnia się albo znika, zależnie od miejsca słuchania. W małym pomieszczeniu leżą one dokładnie w zakresie, który odtwarzają większe monitory. Ośmiocalowy głośnik niskotonowy pobudza je mocniej i w efekcie jedne nuty basu dudnią, inne giną. Miks zrobiony w takim pokoju ma potem w innych miejscach za dużo albo za mało dołu, zależnie od tego, które dźwięki pokój przekłamał.

Sprzęt, który to łagodzi

Mniejsza średnica głośnika i umiarkowane zejście w dół. Yamaha HS 5 ma głośnik pięciocalowy i pasmo od 54 Hz, Yamaha HS 7 6,5 cala i 43 Hz, a Yamaha HS 8 osiem cali i 38 Hz. W tej samej serii widać, jak przy większej średnicy pasmo schodzi niżej. W małym pokoju niższa granica pasma nie zawsze oznacza więcej słyszalnego basu, bo pokój i tak go zniekształci.

Monitor przy ścianie i otwór z tyłu

Skutek dla nagrania

Na małym biurku monitory stoją zwykle kilka centymetrów od ściany. Jeśli otwór bass-reflex jest z tyłu obudowy, powietrze wydmuchiwane przez niego trafia prosto w ścianę, a ta wzmacnia bas. Na monitorach brzmi to pełniej i przyjemniej, ale miks zrobiony w ten sposób ma za mało dołu poza pokojem, bo podczas pracy wydawało się, że basu jest dość. Odsunięcie od ściany pomaga, tyle że biurko na to nie pozwala.

Sprzęt, który to łagodzi

Obudowa bez tylnego otworu albo regulacja basu. ADAM Audio T5V ma otwór bass-reflex z tyłu i potrzebuje miejsca za sobą. Focal Shape 65 jest zaprojektowany bez tylnego otworu, z dwiema pasywnymi membranami, z myślą o pracy bliżej ścian, i ma regulację basu, środka i góry oraz filtr górnoprzepustowy. Yamaha HS 5 i HS 7 mają przełącznik Room Control, który obniża bas przy ustawieniu blisko ściany.

Blat biurka, który podbija niski środek

Skutek dla nagrania

Monitory postawione wprost na biurku wysyłają część dźwięku w blat, który odbija go do uszu z niewielkim opóźnieniem. Dźwięk bezpośredni i odbity nakładają się i w zakresie niskiego środka, gdzie leży ciało wokalu, gitary i werbla, pojawia się podbicie. Miks brzmi wtedy na biurku mętnie, a po korekcji, która je usuwa, poza pokojem jest za cienki.

Sprzęt, który to łagodzi

Filtr biurkowy w monitorze. IK Multimedia iLoud Micro Monitor ma ustawienie Desktop, które obniża poziom o 8 dB przy 300 Hz. IK Multimedia iLoud MTM MKII ma filtr desktop obniżający o 4 dB przy 160 Hz. ADAM Audio A7V ma w czteropasmowym korektorze osobne pasmo Desk. Uniesienie monitora nad blat działa podobnie i nic nie kosztuje.

Za płytkie biurko na głębokie obudowy

Skutek dla nagrania

Typowe biurko w mieszkaniu ma niewielką głębokość, a na nim stoi monitor komputera, klawiatura, czasem klawiatura sterująca. Głęboki monitor studyjny wystaje wtedy poza tylną krawędź albo wypycha resztę sprzętu do przodu, a głośniki lądują bliżej uszu, niż powinny. Przy zbyt małej odległości oba monitory słychać osobno, a nie jako jeden obraz stereo.

Sprzęt, który to łagodzi

Płytka obudowa. Według danych technicznych Genelec 8010 AP ma 116 mm głębokości, iLoud Micro Monitor 135 mm, Genelec 8020 DPM 142 mm, ADAM Audio D3V Black 150 mm, Genelec 8030 CP 178 mm, a Neumann KH 80 DSP 194 mm. Dla porównania Yamaha HS 5 ma 222 mm, a ADAM T5V 297 mm.

Głośnik wysokotonowy poniżej uszu

Skutek dla nagrania

Monitor postawiony płasko na biurku ma głośnik wysokotonowy na wysokości klatki piersiowej osoby siedzącej. Wysokie tony są kierunkowe, więc do uszu dociera ich mniej, niż monitor faktycznie gra. Talerze, sybilanty i powietrze w nagraniu wydają się wtedy ciche i odruchowo dokłada się góry, która poza pokojem razi. Wystarczy wstać, żeby balans zmienił się wyraźnie.

Sprzęt, który to łagodzi

Podstawka, która unosi i pochyla monitor. Genelec 8010 AP, 8020 DPM i 8030 CP mają podstawkę Iso-Pod, która pozwala skierować monitor w stronę uszu. iLoud MTM MKII ma statyw stołowy z pochyleniem od 0 do 20 stopni i można go ustawić pionowo albo poziomo. ADAM Audio D3V Black ma gwint 3/8 cala do montażu na statywie mikrofonowym, co przy ciasnym biurku pozwala postawić monitory obok blatu.

Regulacje zamiast przebudowy

Skutek dla nagrania

Mały pokój z oknem, szafą i łóżkiem nigdy nie będzie akustycznie neutralny, a montaż paneli na ścianach w wynajmowanym mieszkaniu albo pokoju dzielonym często nie wchodzi w grę. Bez żadnych regulacji monitor gra tak, jak pokój mu pozwala, a każda zmiana miejsca biurka zmienia brzmienie. Trzeba wtedy nauczyć się pokoju na pamięć, co trwa miesiącami.

Sprzęt, który to łagodzi

Przełączniki dopasowania do pomieszczenia. Presonus Eris E5 ma przełącznik Acoustic-Space (minus 2 i minus 4 dB), regulację średnich i wysokich tonów oraz filtr górnoprzepustowy 80 lub 100 Hz. Neumann KH 120 II ma czterostopniową regulację basu, niskiego środka i góry, a kalibracja przez opcjonalny Neumann MA 1 jest dostępna osobno, podobnie jak w KH 80 DSP.

Pomiar zamiast zgadywania

Skutek dla nagrania

Ręczne przełączniki wymagają wiedzy, które pasmo pokój podbija, a tego nie słychać od razu. Ustawienie na ucho zwykle kończy się kompromisem, który zmienia się z każdym nagraniem. Bez pomiaru łatwo też przesadzić i wyciąć bas, którego pokój wcale nie wzmacniał, a który brakuje teraz w miksie.

Sprzęt, który to łagodzi

Monitory z pomiarem akustyki. iLoud MTM MKII ma w pełni automatyczną kalibrację z mikrofonem pomiarowym dołączonym do zestawu. KRK Rokit RP5 G5 ma 25 ustawień korektora wybieranych na wyświetlaczu i aplikację na telefon z funkcjami korekcji akustyki. ADAM A7V obsługuje opcjonalną korekcję Sonarworks SoundID. Pomiar nie zastąpi ustawienia monitorów, ale pokaże, które pasmo wymaga uwagi.

Cichy odsłuch w pokoju dzielonym

Skutek dla nagrania

W pokoju, z którego korzystają też inni domownicy, monitory grają zwykle cicho i krótko. Przy niskiej głośności ucho słyszy mniej basu i wysokich tonów, więc łatwo przesadzić z ich podbijaniem. Do tego monitor bez wygodnej gałki głośności na froncie zmusza do regulacji w komputerze, a nagły dźwięk systemowy albo reklama w przeglądarce potrafi wtedy zagrać pełną głośnością, zanim ręka dosięgnie myszki.

Sprzęt, który to łagodzi

Regulacja głośności pod ręką. Presonus Eris 3.5 2nd Gen ma na przednim panelu gałkę głośności z wyłącznikiem, gniazdo słuchawkowe i wejście Aux. Przy innych monitorach tę samą rolę spełnia pasywny kontroler odsłuchu, taki jak Mackie Big Knob Passive, który stawia się na blacie i reguluje oba monitory naraz.

Sprawdzenie miksu na jednym głośniku

Skutek dla nagrania

W małym pokoju stereo bywa nierówne, bo jeden monitor stoi bliżej ściany niż drugi. Miks, który na tej parze brzmi szeroko, na telefonie, w kuchennym radiu albo w laptopie może stracić wokal albo bas. Bez prostego odsłuchu kontrolnego trudno to wychwycić przed publikacją.

Sprzęt, który to łagodzi

Jeden szerokopasmowy głośnik kontrolny. Avantone MixCubes Active Single Cream to pojedynczy aktywny monitor z jednym przetwornikiem 5,25 cala, pasmem 90 Hz do 17 kHz i obudową 165 mm z każdej strony. Gra w mono, a jego ograniczone pasmo przypomina tanie głośniki, na których słucha się większości nagrań.

Komputer bez interfejsu

Skutek dla nagrania

Na początku domowe studio to często laptop i nic więcej. Monitory studyjne mają zwykle wejścia XLR albo jack, których laptop nie ma, a przejściówka z wyjścia słuchawkowego daje sygnał niesymetryczny, wrażliwy na zakłócenia przy długim kablu. Bez interfejsu pojawia się też kwestia głośności i wyłączania monitorów.

Sprzęt, który to łagodzi

Monitory z wejściem cyfrowym lub z gniazdem mini jack. ADAM D3V Black ma złącze USB-C i wbudowany przetwornik, więc łączy się z komputerem bezpośrednio. iLoud Micro Monitor ma wejście mini jack, RCA i Bluetooth. Eris 3.5 2nd Gen ma wejścia jack, RCA i mini jack z przodu. Przy rozbudowie wystarczy potem dołożyć interfejs, a monitory zostają.

Biurko w rogu pokoju

Skutek dla nagrania

W małym pokoju biurko często ląduje w rogu, bo tam najmniej przeszkadza. Jeden monitor stoi wtedy przy ścianie bocznej, drugi na otwartej przestrzeni. Ten przy ścianie gra więcej basu i ma inne odbicia, więc obraz stereo przesuwa się w jego stronę, a wokal, który w nagraniu jest na środku, zdaje się uciekać w bok. Korekta panoramy w takim pokoju psuje miks w każdym innym miejscu.

Sprzęt, który to łagodzi

Najpierw ustawienie: biurko przesunięte tak, żeby oba monitory miały podobną odległość od ścian bocznych. Gdy to niemożliwe, pomagają monitory z regulacją ustawienia, które pozwalają osobno dopasować każdą kolumnę. Kali Audio IN-5 ma korektor do dostosowania brzmienia do miejsca ustawienia i współosiowy głośnik średnio- i wysokotonowy, który daje spójny dźwięk także przy słuchaniu nieco z boku. Tannoy Reveal 502 ma przełączany korektor, pięciocalowy głośnik i pasmo od 49 Hz.

Odległość od uszu

Skutek dla nagrania

Monitory bliskiego pola są projektowane do słuchania z niewielkiej odległości, ale i tu jest granica. Zbyt blisko przetworniki nie zdążą się zsumować w jeden dźwięk, a obraz stereo rozpada się na lewy i prawy głośnik. Zbyt daleko, w małym pokoju, do uszu dociera więcej odbić od ścian niż dźwięku bezpośredniego, i słychać pokój zamiast nagrania.

Sprzęt, który to łagodzi

Małe monitory, które można ustawić w trójkącie równobocznym z głową nawet na wąskim biurku. Genelec 8010 AP ze swoimi trzema calami i iLoud Micro Monitor z głośnikiem trzycalowym mieszczą się przy samym monitorze komputera i grają z bliska spójnie. Neumann KH 80 DSP z głośnikiem czterocalowym podaje maksymalne ciśnienie 108,8 dB SPL, co w małym pokoju daje duży zapas, nawet gdy siedzi się dalej.